Oost-Indische Buurten

There are 267 entries in this glossary.
Search for glossary terms (regular expression allowed)

Glossaries

Term Main definition
Siberg, Johannes

Johannes Siberg (ook Joannes Sieberg) werd op 14 oktober 1740 in Rotterdam geboren Hij was de zoon van Hendrik Siberg en Anna Theodora Jolink. Over zijn jeugd is weinig bekend. Op zijn zeventiende vertrok hij aan boord van ’t Hof Duna’ naar Indië. Hij kwam op 26 december 1758 in Batavia aan en ging in de civiele dienst. Zijn carrière verliep gestroomlijnd, via boekhouder, onderkoopman, koopman werd hij in 1776 opperkoopman en commandeur van Sumatra’s Westkust. Door zijn huwelijk met de dochter van raadslid Alting, die snel daarna gouverneur-generaal werd, klom Siberg op binnen de VOC. In 1780 werd hij benoemd tot gouverneur en directeur van Java’s Noord Oostkust. Hij verwierf een fortuin en na zeven jaar keerde hij als rijk man terug naar Batavia. 

Author - Dick Rozing
Hits - 45
Synonyms - Siberg, Sieberg
Sibajak

Het motorschip Sibajak is in 1927 gebouwd voor de Rotterdamsche Lloyd en liep in 1928 van de rede. Op 8 februari maakte het de eerste tocht naar Oost-Indië en deed de volgende plaatsen aan Southampton, Lissabon, Tangier, Gibraltar, Marseilles, Port Said, Suez, Colombo, Sabang, Belawan, Singapore en uiteindelijk Batavia (Jakarta). Het is een schip dat werd ingezet voor de repatriëring na de onafhankelijkheidsverklaring van Soekarno. In 1957 besloot de eigenaar dat na 30 jaar trouwe dienst de Sibajak te verouderd was. In 1959 ging de Sibajak voor zijn laatste tocht van Rotterdam naar Sydney, later dat jaar naar Hongkong voor de sloop.

Het motorschip is vernoemd naar de oude vulkaankegel van 2.090 m. en ligt ongeveer 45 km. van Medan.

Bronnen
-           J. Bezemer, Beknopte Encyclopaedie van Nederlandsch-Indië (1921), p.493-494.
-           https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Sibajak_(ship,_1928) (2-12-2017)

Vernoemingen in Indische buurten (aantal keren)
Sibajakstraat (1)

Author - Dick Rozing
Hits - 96
Seriwang

Een seriwang is een vliegenvangervogel.

Vernoemingen in Indische buurten (aantal keren)
Seriwangstraat (1)

Author - Dick Rozing
Hits - 65
Serdang

Deli Serdang is een regentschap in de Indonesische provincie Noord-Sumatra. Het ligt geheel om de stad Medan heen. De hoofdstad is Lubukpakam. Rond 1900 was hier veel koffie- en tabakscultuur.

Bron
-           P.A. van der Lith en Joh. F. Snelleman, Encyclopaedie van Nederlandsch-Indië, deel 3 (1896-1905), p.577.

Vernoemingen in Indische buurten (aantal keren)
Serdanglaan(1)

Author - Dick Rozing
Hits - 51
Serang

Serang is een regentschap in de provincie Bantam op Java, maar het is tevens de hoofdstad van deze provincie met in 2014 643.000 inwoners. Het ligt ruim 80 km. ten westen van Jakarta en 10 km. van de kust van de Javazee. Serang is ook een rivier op Java.

Bronnen
-           J. Bezemer, Beknopte Encyclopaedie van Nederlandsch-Indië (1921), p.491.
-           https://nl.wikipedia.org/wiki/Serang_(stad) (2-12-2017)

Vernoemingen in Indische buurten (aantal keren)
Seranggracht (1)

Author - Dick Rozing
Hits - 50
Seram

Seram

Zie Ceram

Author - Dick Rozing
Hits - 80
Synonyms - Ceram
Semarang

Semarang kan duiden op het regentschap in de provincie Midden-Java, groot 981 km2 met 930.727 inwoners, of de hoofdplaats Semarang, groot 373 km2 met ruim 2 miljoen inwoners (2010). In 1678 kwam Semarang in handen van de VOC die, ondanks een opstand van Chinese en Mataramse strijdkrachten in 1706, hun macht over de stad voorlopig niet meer zouden vrijgeven. Onder invloed van de Nederlandse handel zou Semarang verder groeien. De geschiedenis van het regentschap Semarang is onlosmakelijk verbonden met de stad. Tijdens het bewind van de bupati of regent Raden Mas Soebojono, in 1906, werd door het Nederlands-Indische regering besloten om Semarang te splitsen in een gemeente en een regentschap. De gemeente Semarang, werd dan geleid door een burgemeester, terwijl het regentschap door een regent of bupati werd geleid. Er werden goede wegen naar het zuiden gebouwd en de vlaktes rondom de stad werden gecultiveerd voor suiker, rijst en koffie waardoor de haven van Semarang aan het einde van de negentiende eeuw kon opbloeien tot een groot handelscentrum. Semarang zou een van de weinige havens aan de noordkust zijn die zich konden aanpassen aan de overgang naar stoomboten. Aan het begin van de twintigste eeuw kon Semarang zich meten met grote steden als Surabaya en Batavia. Semarang zou echter niet zo groot zijn geworden zonder de inspanningen van bepaalde Chinese zakenmannen. Oei Tiong Ham was aan het begin van de twintigste eeuw de rijkste man van Zuidoost-Azië. Hij wist winsten te maken in de agrarische export en zijn controle over de opiumhandel in Java. Hij was de eerste multinational van Azië met vestigingen in Bangkok, Calcutta, Singapore, Hong Kong, Shanghai, London en New York. Tegenwoordig zijn nog veel kleine en middelgrote bedrijven in handen van Indonesische Chinezen.

Bronnen
-           J. Bezemer, Beknopte Encyclopaedie van Nederlandsch-Indië (1921), p.488-489.
-           https://en.wikipedia.org/wiki/Semarang (2-12-2017)
-           https://nl.wikipedia.org/wiki/Semarang_(stad) (2-12-2017)

Vernoemingen in Indische buurten (aantal keren)
Semarangplantsoen (1), Semanrangstraat (5), Semarangweg (1). Totaal 7.

Author - Dick Rozing
Hits - 64
Selendro

Er zijn twee toonschalen in de Javaanse gamelan, de s(e)lendro en de pelog. Beide lijken niet op de westerse toonschaal.

Bron
-           http://www.gamelanhuis.nl/java_gam_nl (2-12-2017)

Vernoemingen in Indische buurten (aantal keren)
Selendrostraat (1)

Author - Dick Rozing
Hits - 51
Selendang

De slendang of selendang is een nationaal kledingstuk een draagdoek bij Javanen en Maleiers van Sumatra. De slendang bestaat uit een langwerpig stuk doek, ongeveer 75cm tot 1m breed en 2m lang en wordt op allerlei wijze gedragen; soms wordt ze om het hoofd, soms om de middel geslagen en vaak over een van de schouder geworpen, zodat ze aan de andere zijde afhangt. Voorheen werd de slendang wel gebruikt om in tegenwoordigheid van Europeanen het bovenlijf te bedekken. De slendag dient vaak om er het een en ander in te dragen als vrouwen naar de markt gaan, maar ook om het kleine kind ein te dragen.

Bron
-           P.A. van der Lith, A.J. Spaan en F. Fokkens, Encyclopaedie van Nederlandsch-Indië, deel 2 (1896-1905), p.232

Vernoemingen in Indische buurten (aantal keren)
Selendangstraat (1)

Author - Dick Rozing
Hits - 50
Synonyms - Slengdang
Schuurman, Jan

Jan Schuurman werd op 9 januari 1924 te Almelo geboren en is op 18 november 1948 te Bandoeng overleden. Al op jonge leeftijd verhuisde hij met zijn ouders naar Beverwijk. Tijdens de oorlogsjaren deed Jan verzetswerk waardoor hij moest onderduiken in Overijssel. Na de bevrijding in 1945 meldde hij zich als vrijwilliger voor de bevrijding van Nederlands-Indië. Via Noordwijkerhout vertrok Jan voor zijn opleiding naar Engeland. Na zijn opleiding werd hij ingedeeld in het Kennemer Bataljon 2-4 regiment Infanterie. Hij vertrok vervolgens naar Malakka, waar zijn bataljon voor een aantal weken in Mersing aan de Zuid-Chinese Zee werd gelegerd. Van hier stuurde Jan in 1947 nog een Kerst- en Nieuwjaarswens naar de Burgemeester en Wethouders van Beverwijk. In een persoonlijk geschreven brief bedankte Burgemeester Scholtens hem en meldde dat Beverwijk trots was op zijn vrijwilligers. Van Malakka vertrok Jan naar Nederlands-Indië, maar al snel ging het met zijn gezondheid bergafwaarts. Uiteindelijk overleed hij. Hij ligt begraven op het ereveld Leuwigajah te Bandoeng. Hij is een van de negen inwoners uit Beverwijk die door oorlogshandelingen in het voormalige Nederlands-Indië zijn omgekomen. Het 'Indië-monument' in Beverwijk is opgericht ter nagedachtenis aan deze negen inwoners.

Bron
-           http://www.awn-beverwijk-heemskerk.nl/pdf/oorlogslachtoffersNI.pdf (25-11-2017)

Vernoemingen in Indische buurten (aantal keren)
Schuurmanstraat (1)

Author - Dick Rozing
Hits - 81
Synonyms - Schuurman
Sarong

Een sarong is een Indonesisch kledingstuk bestaande uit een van de heupen afhangende, dichtgenaaide, geplooide doek, zowel door mannen als vrouwen gedragen (volgens het woordenboek), maar deze wikkelrok kan ook over het hele lichaam gedragen worden.

Bron
-           Van Dale

Vernoemingen in Indische buurten (aantal keren)
Sarongweg (1)

Author - Dick Rozing
Hits - 49
Saparoea

Saparua (in de oude spelling Saparoea) is een eiland in de Molukken in Indonesië. De straatnaam Sapoera in Utrecht is verkeerd geschreven. Het ligt ten oosten van Ambon en onder Seram. Saparua behoort tot de Lease-eilanden en heeft een oppervlakte van 168 km2. Fort Duurstede werd in 1691 gebouwd op zes meter hoge rotsen aan de kust van het eiland. In het fort bevonden zich pakhuizen voor kruidnagels, wapenopslagplaatsen en een waterput. In 1817 kwam de bevolking van het eiland onder leiding van Pattimura in opstand tegen het toenmalige Nederlandse gezag, waarbij onder andere de resident, zijn vrouw en zijn kinderen (op één na) om het leven zijn gebracht. Pattimura wordt zowel in Indonesië als bij Molukkers in Nederland als held gezien.

Bronnen
-           J. Bezemer, Beknopte Encyclopaedie van Nederlandsch-Indië (1921), p.478.
-           Maluku, de Molukken, Indonesië Reisbibliotheek (1990), p.73-74.
-           https://en.wikipedia.org/wiki/Saparua (2-12-2017)

Vernoemingen in Indische buurten (aantal keren)
Saparua (1), Sapoerahof (1)

Author - Dick Rozing
Hits - 79
Synonyms - Saparua, Sapoera
Samarinda

Samarinda is de hoofdstad van de provincie Oost-Kalimantan op het eiland Borneo. De stad ligt aan de oevers van de rivier de Mahakam, ongeveer 50 km. van de monding van de rivier die het hart van een enorme delta vormt. Met ruim 840.000 inwoners (volkstelling 2014) is het de grootste stad van het eiland.

Bronnen
-           J. Bezemer, Beknopte Encyclopaedie van Nederlandsch-Indië (1921), p.474.
-           https://en.wikipedia.org/wiki/Samarinda (2-12-2017)

Vernoemingen in Indische buurten (aantal keren)
Samarindastraat (2)

Author - Dick Rozing
Hits - 63
Samar

Een samar is een roofvogel.

Vernoemingen in Indische buurten (aantal keren)
Samarstraat (1)

Author - Dick Rozing
Hits - 66
Salawati

Salawati is een eiland in de Indonesische provincie West-Papoea. Het is 1.632 km² groot en het hoogste punt is 700 m. Het ligt iets ten westen van de Vogelkop in het uiterste westen van Nieuw-Guinea.

Bronnen
-           J. Bezemer, Beknopte Encyclopaedie van Nederlandsch-Indië (1921), p.473.
-           https://nl.wikipedia.org/wiki/Salawati (2-12-2017)

Vernoemingen in Indische buurten (aantal keren)
Salawatihof (1)

Author - Dick Rozing
Hits - 54