Doorman, Karel Willem Frederik Marie

Zoeken naar begrippen

Begrippenlijsten

Term Definitie
Doorman, Karel Willem Frederik Marie

Karel Willem Frederik Marie Doorman werd op 23 april 1889 geboren in Utrecht en was een zoon van de legerofficier Carel Willem Frederik Doorman en Anna Catharina Theresia Maria Kleintjens. Op 4 september 1906 kwam hij als adelborst der derde klasse bij de Koninklijke Marine. Op 1 september 1908 werd hij gepromoveerd tot adelborst der tweede klasse en op 24 augustus 1910 was hij opgeklommen tot de rang van adelborst der eerste klasse. Hij diende vervolgens enige jaren in Nederlands Oost-Indië, waar hij ondertussen gepromoveerd was tot luitenant-ter-zee der tweede klasse.

In 1918 werd Karel Doorman instructeur op marinevliegkamp De Kooy bij Den Helder, en van 1919 tot 1921 was hij commandant van De Kooy. Op 6 mei 1919 trad Doorman in het huwelijk met Justine Amatha Dorothea Schermer, een verbintenis die trouwens op 16 juni 1934 door echtscheiding werd ontbonden. Uit dit huwelijk werden twee zoons en een dochter geboren. Op 1 november 1920 was hij intussen bevorderd tot luitenant-ter-zee der eerste klasse. Op 2 november 1921 volgde een plaatsing op de Hogere Marine Krijgsschool en daar behaalde hij na twee jaar de aantekening 'meer uitgebreide kennis wetenschap'. Eind 1923 ging hij voor de tweede keer naar de Oost, nu voor vier jaar, en diende daar zowel aan de wal als op de vloot. Na terugkeer in 1928 in Nederland werd Doorman tot eind 1931 bij het Departement van Marine geplaatst. In 1932 ging hij als commandant van de nieuwe mijnenlegger Hr. Ms. Prins van Oranje naar Nederlands Oost-Indië. Deze derde periode in het Verre Oosten duurde twee jaar waarin hij alleen op torpedobootjagers diende, als commandant van Hr. Ms. Witte de With en Hr. Ms. Evertsen. Ondertussen was hij op 1 februari 1933 gepromoveerd tot kapitein-luitenant-ter-zee. Na zijn terugkeer in Nederland in 1934 werd hij benoemd tot chef van de staf der zeemacht in Willemsoord, welke functie door hem van juni 1934 tot 4 september 1937 werd bekleed. Op 8 oktober 1934 trad Doorman voor de tweede maal in het huwelijk, ditmaal met Isabella Jacqueline Julie Jeanne Heyligers en uit dit huwelijk werd later een zoon geboren.

In 1937 ging Doorman voor de vierde maal naar Nederlands Oost-Indië, waar hij eerst commandant was van achtereenvolgens de kruisers Hr. Ms. Sumatra en van Hr. Ms. Java en van 17 augustus 1938 tot 16 mei 1940 belast was met het bevel over de Marine Luchtvaartdienst in Nederlands Oost-Indië, dat hij tot een hoge graad van geoefendheid trachtte te krijgen, omdat hem duidelijk was wat het belang zou zijn van het vliegtuig in een toekomstige oorlog. Van 13 juni 1940 tot 27 februari 1942 werd daar door hem het commando over het Nederlands eskader in Nederlands-Indië gevoerd. Inmiddels had op 16 mei 1940 zijn bevordering tot schout-bij-nacht plaatsgevonden. In deze functie moest Doorman Japan, dat na het bombardement op Pearl Harbor op 7 december 1941 door Nederland de oorlog was verklaard, beletten in de archipel door te dringen en troepen te laten landen. Om deze reden kreeg hij tevens vanaf 3 februari 1942 het commando over een geallieerd eskader dat in de Indische wateren zou opereren. Als bevelhebber heeft Doorman zich een uitstekend leider getoond door in zeer korte tijd van de onder zijn bevel staande oorlogsschepen een effectieve strijdmacht te maken. Hij realiseerde zich dat luchtsteun van zeer groot belang zou zijn indien men de Japanners op zee verliezen wilde toebrengen.

Op 26 februari 1942 kreeg Doorman het bevel van viceadmiraal Conrad Helfrich, de bevelhebber van de geallieerde zeestrijdkrachten in Nederlands Oost-Indië, om een naderende Japanse invasievloot aan te vallen. Door onvoldoende luchtsteun, een gebrekkige seincommunicatie, slecht werkende verbindingssystemen, de oververmoeidheid van het geallieerde personeel en het onbekend zijn met de Japanse lange afstandstorpedo, leek deze opgave bij voorbaat al gedoemd om te mislukken. Op 27 februari 1942 vond in de Javazee de beslissende zeeslag plaats tussen Doormans eskader en het Japanse eskader onder leiding van schout-bij-nacht T. Takagi, dat bestond uit veertien torpedobootjagers, twee lichte en twee zware kruisers. Tijdens deze heroïsche zeeslag sneuvelde Karel Doorman. Hoewel hij genoeg tijd had, ruim 1 uur, om zijn vlaggenschip, Hr. Ms. de Ruyter, te verlaten, besloot hij, geheel volgens de marinetraditie, om aan boord te blijven en samen met zijn schip ten onder te gaan. Doorman wordt geëerd omdat hij voorafgaand aan deze zeeslag gezegd zou hebben: ‘Ik val aan, volg mij’. In werkelijkheid heeft hij naar alle geallieerde schepen het sein gestuurd ‘All ships follow me’. Voor zijn heldhaftig optreden tijdens de Slag in de Javazee werd hij bij Koninklijk Besluit van 5 juni 1942 postuum benoemd tot Ridder der derde klasse der Militaire Willemsorde.

Al komt de straatnaam Karel Doorman in Indische buurten slechts vier maal voor, toch is Doorman een zeer populaire Indische vernoeming. In 130 gemeenten treffen we 147 Karel Doormanstraten, -wegen of -lanen aan.

Bron
-           https://nl.wikipedia.org/wiki/Karel_Doorman (8-11-2017)

Vernoemingen in Indische buurten (aantal keren)
Karel Doormanlaan (2), Karel Doormanplein (1), Karel Doormanstraat (1)

 

Author - Dick Rozing
Hits - 373
Synoniemen: Doorman