Arnhems - Bezoek Prins van Solo leidt tot Indische buurt

Door Kees Crone

De meeste Arnhemmers die zich iets meer gelegen laten liggen aan buurten, wijken en straatnamen weten niet, dat Arnhem twee heuse Indische buurten heeft. Weliswaar niet zo groot als in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht of Den Haag, maar toch.

Klarendal, de oudste

Volgens geograaf prof. dr. H. van der Wusten e.a. is er sprake van een Indische wijk of buurt als er in een gemeente minimaal drie aaneenliggende straten een Indische, aardrijkskundige connotatie hebben. In de wijk Klarendal bevindt zich - grofweg tussen Hoflaan , Klarendalseweg en Rosendaalsestraat - de oudste Indische buurt. Sumatra, Java, Atjeh en Solo hebben hier elk hun eigen straat. Volgens de website historisch Klarendal benoemde de gemeenteraad in 1881 deze straten. De Solostraat verwijst naar de Prins van Solo. In 1879 verbleven,  tijdens een optreden van een Gamelanorkest-met-danseressen in Musis Sacrum, de muzikanten in de gebouwen van de theetuin (Neerlands Tuin). Het feestvertoon in dat jaar was ter gelegenheid van een Nationale en Koloniale Nijverheidstentoonstelling. Toen enige tijd daarna het gebied tussen de Hoflaan, Neerlandstuinstraat, Rosendaalsestraat en de Klarendalseweg werd bebouwd,  kregen deze straten namen ontleend aan Nederlands Indië, het huidige Indonesië. Om deze reden is deze buurt - in de volksmond - ook wel bekend als Indische Buurt.

Arnhemse Broek, de tweede Indische buurt

In de wijk Arnhemse Broek is de tweede Indische buurt gelegen. Daar luisteren vier straten en één hof naar de namen van J.P. Coen, G.W. van Imhoff, H.W Daendels, A. Valckenier en  A. van Diemen. Beide Arnhemse Indische buurten zullen door de gemiddelde Arnhemmer niet als zodanig worden herkend. In deze buurt zijn vóór de Tweede Wereldoorlog vele arbeiderswoningen gerealiseerd. Omstreeks 1932-1933 bouwden Volkshuisvesting en de Centrale Woningstichting een complex met lange rijen, eenvoudige eengezinswoningen. De sobere, eentonige blokken waren typisch voor de opvattingen van de Delftse School. Zestiende en zeventiende eeuwse politici en ontdekkingsreizigers, zoals Jan van Riebeeck, Abel Tasman en J.H. van Linschoten kregen hier hun straatnaam. Maar ook voormalige gouverneurs-generaal uit ons Nederlands-Oost-Indië werden door de gemeenteraad omstreeks 1932 op deze plek met een eigen straat bedacht. Om precies te zijn Jan Pieterszoon Coen (1587-1629), Gustaaf W. baron van Imhoff (1705-1750), Herman W. Daendels (1762-1818), Adriaan Valckenier (1695-1751) en Anthony van Diemen (1593-1645) worden hier gememoreerd.

Lombok, geen Indische buurt

Maar hoe zit het dan met de wijk Heijenoord en de buurt Lombok?

Dit, en nog veel meer teksten over de verspreid in de stad liggende Indische straten, als Karel Doormanstraat en Lacombléstraat, wordt beschreven in het boek Onze Indische Buurten (medio 2018-9).

Historische afbeeldingen

View the embedded image gallery online at:
https://indischebuurten.nl/buurten/arnhem#sigProId38f30f9aed

Oost-Indische buurt: Klarendal (geografie)

View the embedded image gallery online at:
https://indischebuurten.nl/buurten/arnhem#sigProIded17af733c

Oost-Indische buurt: Arnhemse Broek (gouverneurs-generaal)

View the embedded image gallery online at:
https://indischebuurten.nl/buurten/arnhem#sigProId02e938ff1c

Oost-Indische buurt: Presikhaaf III (zeehelden)

View the embedded image gallery online at:
https://indischebuurten.nl/buurten/arnhem#sigProIdc1daf51319

Losse Indische straten: Hazegrietje (2 gouverneurs-generaal)

View the embedded image gallery online at:
https://indischebuurten.nl/buurten/arnhem#sigProIdea02697764