Ook in 2019 heeft totok Belanda, Jan van der Kloes (Banka, 1939) dagblad Trouw weer doorgenomen en alle artikelen die gaan over Indonesië, en Nederlands-Indie, gelezen, verzameld en samengevat. Verkiezingen, aardbevingen, strijd in West-Papua, bosbranden, staatsbezoeken of het dekolonisatieoorlog-onderzoek, Jan knipte het uit en plakte dit in zijn mappen. Uiteraard danken wij Jan hier heel hartelijk voor. Het is verbazingwekkend hoe veel en hoe divers de artikelen zijn. 

Op de volgende pagina's leest u chronologisch:
-  de kop van het artikel (de auteur) en
-  de hoogtepunten uit het artikel kort samengevat.

Door groot Beverwijk-kenner Jan van der Linden werd ik enkele maanden geleden al getipt dat de Bintangs een Beverwijkse band is. Hij vertelde me ook dat ze begin jaren 60 in een flat in de buurt van de Indische buurt repeteerden. Via de wesbite van de Bintangs, hun manager, kwam ik al snel in contact met de oprichter en nog steeds frontman Frank Kraaijveld. In het eerste telefoongesprek nodigde Frank met uit de tekst over de Indische buurt Beverwijk aangevuld met een paragraaf over de Bintangs naar hem toe te sturen. Met name bij het stuk over de Bintangs had ik nog wel wat vragen, zoals:
-  Wie heeft de naam Bintangs (Maleis voor sterren) bedacht? Dan moet er toch wel Indische connecties zijn geweest. Zo, ja...
-  Welke Indo's hebben er in jullie band gespeeld? En zitten er nog steeds Indo's in?
-  Hoe lang hebben jullie Indorock gespeeld?
Ik had een paar vragen maar kreeg veel meer antwoorden, die te lezen zijn in ons boek Onze Indische buurten, maar een noviteit willen we u niet onthouden. Frank Kraaijveld schreef: ‘We hebben de naam Bintangs altijd aangehouden, het was een soort erenaam. Nu zijn we, met ons 60-jarig jubileum in het vooruitzicht, er nog steeds trots op. Oh ja, er komt in Beverwijk een Bintangsbrug, ergens tussen de Creutsberglaan, de Bankenlaan en de Brederodelaan. Dit is een initiatief van Gemeentebelangen-assistent René van Zutphen, die het een ernstige tekortkoming vindt, dat deze Beverwijkse oudste band van de wereld [opgericht in 1961] nog geen vernoeming in de gemeente heeft. De Bintangs treden nog steeds op!

Vorige week stuurde Frank me een foto van het eerste uur van de Bintangs met alle Indo-bandleden. 

Op 14 januari vloog buurtgenoot en oud-medewerker van Rumah Kita, Isaac Jansen, naar Curacao met zijn vrouw voor een zonnig vakantie. Toen Isaac een week eerder enkele oude jaargang Moesson kwam brengen kreeg hij huiswerk mee: Zou je van de Javastraat en Sumatrastraat op Curacao enkele foto's kunnen maken. Enthousiast ging Isaac met deze opdracht naar huis en op 16 januari kwamen de foto's via whatsapp binnen.
Blijven er natuurlijk wel enkele vragen over:
-   Wie heeft deze Oost-Indische straatnamen op een West-Indisch eiland bedacht? En waarom?
-   Van welk jaar dateren deze twee straatnamen: Javastraat en Sumatrastraat?
-   Zijn er nog meer Oost-Indische straatnamen op de Nederlandse Antillen?
Help ons en stuur uw reactie naar info@indischebuurten.nl.

Vorig jaar kwam ik, Dick Rozing, op een Pelita-bijeenkomst voor de vrijwilligers van Stichting Pelita, Ricci Scheldwacht tegen in Bronbeek. Na zijn opvoering van de Indië Monologen sprak ik hem en vroeg hem als journalist en Indo van de naoorlogse generatie of hij het nawoord zou willen schrijven in het boek Onze Indische buurten. Ricci reageerde heel spontaan met: 'Ja, fantastisch om een bijdrage te mogen leveren, maar hij was nog wel druk bezig met PINDA*'. Nu dat tijdschrift is al bijna 50.000 keer over de toonbank gegaan, met andere woorden het Indo-zijn leeft volop. 
Deze week kreeg ik van Ricci een mini-biografie voor onze website: 

Ricci Scheldwacht (Den Haag, 1965) is journalist. Hij schreef ondermeer voor HP/De Tijd, Esquire en het Indisch maandblad Moesson. In 2019 was hij hoofdredacteur van de eenmalige glossy PINDA*.

Daarnaast is hij ook actief in het theater. Samen met zijn broer Carlo en zus Esther speelde hij in de voorstelling Familiefeest, een bewerking van de gelijknamige novelle van Theodor Holman. Vorig jaar was hij in te zien in De Indië Monologen. Zijn boek Echte hockeyers douchen niet (2014) werd genomineerd voor sportboek van het jaar. Momenteel werkt hij aan een nieuw boek.

Het team Onze Indische buurten is zeer verheugd met zijn bijdrage aan het boek en het nawoord dat Ricci gaat schrijven. Benieuwd zijn we natuurlijk naar zijn perspectief op deze Indische geschiedenis in zo veel steden in Nederland, maar ook in plaatsen in Suriname en recent in Spanje (Malaga - El Atabal).

 

Vorige week appte Thijs Borgers, eindredacteur van Onze Indische buurten, in onze redactieapp: Dick hebben we de Insulindestraat in Rotterdam al opgenomen als los spoor van een Indische straatnaam in Rotterdam. Uit onderzoek op de website van het Stadsarchief Rotterdam bleek al snel dat deze straat er sinds 30-12-1902 is en dat daar in 2003 nog een Insulindeplein bij is gekomen. De Insulindestraat loopt over het terrein van de vroegere buitenplaats 'Insulinde' van de reder, kunstverzamelaar en miljonair Fop Smit jr. Hij voor 1870 in dit deel van Rotterdam het herenhuis Insulinde met tuin en vijver bouwen. Fop Smit jr. was een belegger die het risico niet schuwde en deze investeringen waren niet tot Nederland beperkt. De aandelen, obligaties en deelnemingen in Nederlands-Indië liepen op tot ƒ 1,3 miljoen, waarvan ruim een ton in de Nederlands-Indische Industrie Fabriek van Stoomwerktuigen in Soerabaja. Verder financierde hij de Nederlands-Indische Spoorweg Maatschappij met ƒ 90.000, evenals de Java Spoorweg Maatschappij en de Nederlands-Indische Stoomvaart Maatschappij. Fop Smit jr. overleed hier op 2 februari 1892 en liet een fortuin achter na van ƒ 7 miljoen een equivalent van € 72 miljoen.  Omstreeks 1900 moest voor de aanleg van de elektrische spoorlijn naar Den Haag de bebouwing en dus ook villa Insulinde wijken. De Insulindestraat loopt parallel aan deze spoorlijn.

Het begint een Kersttraditie te worden. Precies een jaar geleden melden wij u het aantreffen van enkele Indische buurten in Suriname. Deze week werden wij getipt door mevrouw Mady Schoenmaker die op onze Facebook-pagina het volgende schreef: 'Hebben jullie bij Indische Buurten ook in Spanje de wijk "El Atabal" bij Malaga opgenomen. Familieleden hebben daar meteen na de oprichting gewoond. Het is grappig om nu te zien dat straatnamen als Sumatra, Borneo, enz nog steeds bestaan terwijl er nu Spanjaarden wonen.' Uiteraard gingen wij direct op onderzoek uit via Google Maps, en ja hoor 21 straten waarvan 18 een Oost-Indische naam dragen en 3 een West-Indische. Calle Bali, Calle Java, Calle Celebes Barat, Calle Madura en ga zo maar door. Al gauw kregen we de tip om in wikipedia te kijken. Op onze website hebben we de tekst hiervan deels overgenomen aangevuld met alle Indische straatnamen. Ook de biografie over Tjalie Robinson geeft veel extra informatie over het ontstaan van deze wijk, waar in de hoogtijdagen circa 250 Indische gezinnen woonden. Nu is helaas de laatste Indo vertrokken of overleden aldaar, maar de straatnamen en een monument ter herinnering aan het feit dat het eens een Indische kolonie was zijn er nog. Ga naar https://indischebuurten.nl/buurten/malaga-el-atabel voor meer informatie.

Van 1945 tot 1949 werd in Nederlands-Indie de dekolonisatie-oorlog gevoerd. Vele jongens/mannen gingen in deze periode vrijwillig of als dienstplichtig militair naar de Oost. Uit idealisme of plichtsgevoel brachten zij het offer van jaren uit hun leven, om gevolg te geven aan een legitiem gegeven opdracht en oproep van de Staat der Nederlanden en werden gezonden naar Nederlands-Indie. De afgelopen weken hebben we op de tv kunnen zien wat 'Onze jongens op Java' hebben meegemaakt, maar ook hoeveel vrijheidsstrijders aan Indonesische kant zijn gesneuveld en welk leed dat heeft veroorzaakt. Nu wordt er al enkele jaren onderzoek gedaan naar deze periode.
In de jaren 50 heeft de gemeente Beverwijk de gesneuvelde jongens als geëerd met een straatnaam. Het ging om J. Schuurman, J.H. Hilbers, A.G. Dekker, A.P. de Wit, H.J. Numan, J.P.A. van der Pal, A.W. Bremmers, J.J. Wester en W. Soeteman. Het is de oudste Indische buurt in deze stad, want enkele jaren later volgde aansluitend in deze buurt de Indische buurt met geografische straatnamen. Via auteur en Beverwijk-kenner Jan van der Linden, ook bekend van 'Een straatje om in Beverwijk' en Jaap Zwaan en Wim Spruit, respectievelijk voorzitter en secretaris van Stichting Indië-Monument Beverwijk heeft het Onze Indische buurten-team informatie en foto's ingewonnen over deze negen Beverwijkse jongens die het leven lieten in Nederlands-Indie.

U kunt nu op onze website bij https://indischebuurten.nl/buurten/beverwijk de korte levensverhalen van deze mannen lezen. In de lexicon treft u nog meer informatie aan. https://indischebuurten.nl/buurten/beverwijk

Trouwe lezers van onze Facebookpagina Indische buurten en bezoekers van onze website www.indischebuurten.nl weten dat het Onze Indische buurten-team al maanden bezig is met de eindredactie van de 61 artikelen over de Indische/Molukse buurten in Nederland. Deze week hebben we ons gestort op het artikel over de Molukse buurt in Barneveld. Hierbij kwamen toch nog enkele zaken aan het licht. Ten eerste hebben van oorsprong Molukse bewoners uit Barneveld inspraak gehad in de te realiseren straat(namen) in de wijk Eilanden-West en -Oost. Ook is er dit jaar een straat bijgekomen namelijk Batjan!

Met plezier kunnen we ook melden dat na een goede samenwerking met het Gemeentearchief Barneveld er vele historische en hedendaagse foto's van de woonoorden en de nieuwbouwwijk zijn uitgewisseld. U kunt deze bewonderen op https://indischebuurten.nl/buurten/barneveld