Lelystad - Eert zijn Indiëvliegers

Door Dam Backer en Dennis den Hartog

Lelystad is geen historische stad. De eerste bebouwing dateert uit 1965. Lelystad mag zich daarom rekenen tot een van de jongste steden van Nederland. Zonder een eigen geschiedenis verkreeg de stad ook moeilijk een eigen identiteit. Dit is onder andere terug te zien in de eerste straatnamen. De gemeenteraad koos aanvankelijk voor namen die gerelateerd waren aan de Zuiderzee. Gedurende de jaren negentig veranderde dit langzaam toen Lelystad steeds meer een eigen identiteit kreeg. Bij het vormen van de identiteit kwam er hulp uit onverwachte hoek. Tussen 1985 en 1995 bouwde Willem Vos in Lelystad een replica van het VOC-schip Batavia’. Hiermee was de ’Bataviacultus’ geboren en werd Lelystad op de kaart gezet. Het leidde zelfs tot een buurt gebouwd tussen 1999 en 2007 in het kustgebied met vijftien straten die de namen dragen van VOC-schepen, die in de zestiende en zeventiende eeuw op Indië voeren. Echter deze straten van Batavia-Kustgebied passen niet binnen onze definitie van Indische buurten, zie Indische buurten in Nederland. Verder speurend in het in 2011 door de gemeente Lelystad uitgegeven boekje Alle Lelystadse straatnamen werden Indië-gerelateerde straatnamen ontdekt rondom Lelystad Airport. Deze straten waren zelfs eerder door de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders benoemd dan het begin van de Bataviacultus, namelijk in 1980. Het meest bijzondere was de ontdekking van straatnamen waarbij het woord straat in het Maleis was geschreven. In de Florabuurt zouden in 2009 straten komen als Jalan Dalia, Jalan Desa, Jalan Durian  en nog enkele jalans.

Indiëvliegers

Op enkele kilometers ten zuiden van het centrum van Lelystad ligt Lelystad Airport. Het is een bescheiden regionaal vliegveld met één verharde baan, en wordt omgeven door een aantal straten die de loodsen op het terrein verbinden. De straten hebben op het eerste gezicht gewone vogelnamen zoals Pelikaan, Arend, Zwaluw, Uiver, Flamingo, Maraboe en Emoe, maar schijn bedriegt. De straten verwijzen namelijk naar de vroege Nederlandse luchtvaart op Nederlands-Indië van de jaren twintig en dertig. De KLM gaf in deze periode al haar vliegtuigen vogelnamen. Het opmerkelijke van dit vroege luchtvaartverleden is het feit dat Nederlands-Indië er een centrale rol in speelde, vanwege de afstand tussen Nederland en de archipel. KLM-vliegtuigen vlogen record na record in de jaren dertig.

Wilt u meer lezen over de Indische vernoemingen in Lelystad en andere steden, volg dan onze website en Facebookpagina Indische buurten. Hierop zal de verschijningsdatum aangekondigd worden.

Hedendaagse foto's Lelystad Airport (fotograaf Dick Rozing)

View the embedded image gallery online at:
https://indischebuurten.nl/buurten/83-lelystad#sigProIdf701b72508

Hedendaagse foto's Warande (project Indische woningen dat is afgeblazen)

View the embedded image gallery online at:
https://indischebuurten.nl/buurten/83-lelystad#sigProId305125570a

Hedendaagse foto's Batavia Kustgebied (VOC-buurt, geen Indische buurt)

(fotograaf Dick Rozing)

View the embedded image gallery online at:
https://indischebuurten.nl/buurten/83-lelystad#sigProId5dc23679cd