Zwijndrecht - Van oost naar oostwest

Door Jan de Heus

In Zwijndrecht is één buurt die te maken heeft met het koloniale verleden van ons land: De Koloniënbuurt. De Koloniënbuurt maakt deel uit van de multiculturele wijk Kort Ambacht en ligt tussen de Burgemeester Doumaweg en de Karel Doormanlaan in het zuidoosten van Zwijndrecht, in de nabijheid van de A16, de autosnelweg die dwars door Zwijndrecht loopt en even verderop verdwijnt in de Drechttunnel onder de Oude Maas.

De Koloniënbuurt werd aanvankelijk nog Indische buurt genoemd, omdat zij in eerste instantie bestond uit straten met namen die een relatie hebben met voormalig Nederlands-Indië. Sinds er in tweede instantie, in 1959, ook straten bijkwamen met namen ontleend aan onze vroegere koloniën in Amerika (West-Indië) gaat de buurt verder als Koloniënbuurt door het leven.

Wederopbouwperiode

Zoals in veel gemeenten het geval was, werd in Zwijndrecht direct na de Tweede Wereldoorlog begonnen met het gefaseerd realiseren van vele nieuwbouwwoningen, met bijbehorende straten en andere bijkomende voorzieningen.

In 1948 naderde het stratenplan West, dat hoorde bij het Uitbreidingsplan der gemeente ten westen van de spoorlijn nabij het tuindorp Meerdervoort, meer en meer zijn voltooiing en was de woningbouw in dat plan in een ver gevorderd stadium gekomen.

Reden voor de gemeentearchitect om het college van Burgemeester en Wethouders voor te stellen bij de gemeenteraad een straatnamenbesluit uit te lokken. De afdeling Bevolking c.a. van de gemeentesecretarie stelde vervolgens op verzoek van het college een B en W - nota op, waarin voor twaalf nieuwe straten naamsuggesties werden gedaan. Geen van de door de afdeling Bevolking c.a. voorgestelde namen betrof toen echter een Indische naam. In het hier opvolgende straatnaamgevingbesluit van de gemeenteraad d.d. 20 september 1948 (het B en W – voorstel d.d. 15 september 1948 nr. 3005 ontbreekt in het dossier) is dat echter wel het geval: Javalaan, Sumatrastraat, Celebeslaan, Balistraat, Bankastraat, Borneostraat en Timorstraat.

Tegelijkertijd werd de naam Karel Doormanlaan vastgesteld, een naam die ook in relatie tot Nederlands-Indië staat. De Karel Doormanlaan is in 1958 ter uitvoering van het uitbreidingsplan Kort Ambacht nog verlengd. 

Het complete hoofdstuk verschijnt in 2019 in het boek Onze Indische Buurten.

Historische foto's (Regionaal Archief Dordrecht)

Hedendaagse foto's (Dick Rozing, 26 juni 2018)